بسمه تعالي

خدایا، به جامعه ام بیاموز که تنها راه به سوی تو، از زمین می گذرد، اما به من بیراهه های میان بر را نشان بده.

خدایا، به مذهبی ها بفهمان که آدم از خاک است ، بگو که: یک پدیده مادی نیز به همان ماده خدا را معنی می کند که یک پدیده غیبی، در دنیا همان اندازه خدا وجود دارد که در آخرت. و مذهب اگر پیش از مرگ به کار نیاید، پس از مرگ هم به هیچ کار نخواهد آمد.

خدایا، به من توفیق تلاش در شکست ، صبر در نومیدی ، رفتن بی همراه ، جهاد بی سلاح، کار بی پاداش، فداکاری در سکوت ، دین بی دنیا ، مذهب بی عوام ، عظمت بی نام ، خدمت بی نان، ایمان بی ریا ، خوبی بی نمود، گستاخی بی خامی ، مناعت بی غرور، عشق بی هوس ، تنهايي در انبوه جمعيت ، دوست داشتن بي آنكه دوست بداند ، روزي كن!

خدايا، مرا با ابتذال آرامش و خوشبختي مكشان ، اضطراب هاي بزرگ ، غم هاي ارجمند و حيرت هاي عظيم را به روحم عطا كن . لذت ها را به بندگان حقيرت ببخش و درد هاي عزيز به جانم ريز!

خدايا، انديشه و احساس مرا به حدي پايين مياور كه زرنگي هاي حقير و پستي هاي نكبت بار و پليد شبه آدم هاي اندك را متوجه شوم ، چه ، دوست مي دارم بزرگواري گول خور باشم تا ، همچون اينان ، كوچكواري گول زن!

دوست نداشتم وسط پروژه اي كه احمد شروع كرده بود ، مطلبي رو بنويسم ، اما با توجه به مشغله هاي احمد چون ديدم كه در آپ شدن وبلاگ تاخير ايجاد شده ، به عنوان آنتراكت خواستم يه مطلب بنويسم، كه هم حوصلمون از مطالب طولاني سر نره ، و هم يه لطافتي در روحمون حاصل بشه ،  اميدوارم كه از خوندنش لذت برده باشين!

     خانمها و آقایان!

     می خواهم به این برادر روشنفکرم، خواهر روشنفکرم، تحصیلکرده ی مترقی منطقی بیزار شده از مذهب بگویم:

     خداوندی را که تو می گویی واضع دینی است که بشریت را تخدیر کند و از مسئولیت شخصی باز دارد و انسانها را وادار کند که نذر کنند و به او تملق بگویند، خدای اسلام نیست.توحید تنها یک نظریه ی ما وراءطبیعی ایده آلیستی نیست، تنها به این معنی که عقیده داشته باشیم که خدا در هستی یکی است و بیشتر نیست، نیست. توحید در عین حال یک جهان بینی است. یک بینش "تاریخی" و "اجتماعی" و "بشری" است، زیر بنای وحدت هستی و وحدت نژادی و طبقاتی است. نفی کننده ی شرک قومی و فکری و گروهی و انسانی است!

     خدای اسلام دوستدار "عزت"، "علم"، "آهن"، "جهاد"، "مسئولیت"، "اراده ی انسانی"، "آزادی"، "ثروت" و "تمدن" و "تسلط انسان بر طبیعت" است. انسان امانتدار اوست، حامل "روح او"، "جانشین او در زمین" و "مسجود همه ی فرشتگان او" است!

     انسان دوست اوست.  ذلت؟!  انسان را دعوت می کند که: "خلق و خوی خدا بگیرید"!(تخلّقوا باخلاق الله). این دعوت به ذلت است؟

     در تشیع خدا عادل است. به این معنی که جهان بر پایه ی عدل است، چون خدا خالق این جهان است و هستی تجلّی او و نظام هستی تجلّی اراده ی او است و چون جامعه بر اساس نظام و ناموس خلقت است، جامعه ی درست و طبیعی ناچار باید بر اساس عدالت باشد، زندگی انسان تجلّی اراده ی خاص خداوندی باید باشد که عادل است، پس "خدا عادل است" به این معنی است که عدل یک جهان بینی است، به این معنی است که اگر جامعه بر اساس عدل نیست، جامعه ی بیمار گونه ی ضد شیعی و ضد مذهبی است، غیر طبیعی و انحرافی است و محکوم به زوال. و مخالف با نظام کائنات.

     این معنی عدل است، خدا عادل است یک بحث متافیزیکی و فلسفی و بی ارتباط با زندگی و جهان و بیگانه با ظلم و عدل جامعه ی بشری نیست. بر عکس، خدا عادل است یعنی عدل یک صفت خدایی است، یعنی نظام عدل تنها نظام توحیدی و مذهبی است، یعنی عدل زیر بنای وجود، طبیعت، جامعه و روابط انسانهاست.

     شیعه که در تاریخ همواره قربانی ستم بوده است [زیرا همواره با ظلم و نابرابری و تجاوز می جنگیده است] عدل را اصل مذهب خویش می گیرد.

این "عدل" مثل امروز تنها یک عقیده ی متافیزیکی و بحث فلسفی و سرگرمی علما و حکما نبوده است، شعار مبارزه با ظلم بوده است. 

"یک مساله ای امروز مطرح است و آن این است که ما به عنوان طرفداری از مذهب و همچنین اعتقاد به تشیع در زمان خودمان و در برابر نسل تحصیلکرده و جوانمان متهمیم."

این آغاز سخنرانی دکتر شریعتی با عنوان "پدر مادر ما متهمیم" است که در تاریخ جمعه ۲۱ آبان سال ۱۳۵۰ در حسینیه ی ارشاد ایراد شد. 

در این سخنرانی دکتر شریعتی ابتدا به انتقاد از قشر به ظاهر مذهبی که عزلت گزیده و  تنها به عبادات شخصی خود پرداخته و نسبت به جامعه و تحولات آن و همچنین خطراتی که ممکن است اسلام و جامعه را تهدید کند توجهی ندارند پرداخته است.سپس با توصیف شرایط خود به عنوان یک فرد تحصیلکرده و مذهبی، خود را در برابر تحصیلکردگان دین گریز و پناه برده به فرهنگ غربی و جوانانی که رغبت چندانی به دین موروثی حاکم در زمان خود ندارند، مسئول می داند.

در ادامه از هر دو گروه(قشر مذهبی و قشر جوانان و تحصیلکردگان) می خواهد که سخنانش را شنیده و بعد قضاوت کنند:

     "شما سخن مرا گوش بدهید، از شما نمی خواهم که هر چه می گویم بپذیرید، همینقدر بدانید که اولا به دلایلی که از خود گفتم، هم حق دارم از این باب سخن بگویم و هم اطلاع و تخصص و خبرگی علمی. و ثانیا به همین دلایل که می بینید بر خلاف "همه ی مصلحتها" حرف می زنم. پس شک نیست حرفی که می زنم تنها به خاطر "حقیقت" است و اگر هم نظرم درست نباشد، نیتم درست است و فریادم از سر مسئولیت و درد. 

به سخنم آنچنان که قرآن می گوید گوش کنید : **فبشر عبادالذین یستمعون القول فیتبعون احسنه** مژده ده بندگانی را که به حرف گوش می کنند و بعد هر چه را درست تر و حسابی تر یافتند تائید میکنند و دنبالش را می گیرند.    **اولئک الذین هدیهم الله و اولئک هم اولوالالباب**   اینهایند آدمهایی که خدا به راهشان آورده و اینهایند که شعور دارند. (قرآن کریم، سوره ی زمر، آیه ی ۱۸)

دکتر شریعتی بعد از این مقدمه و ذکر دلایل سخنان خود ابتدا از طرف قشر جوانان تحصیلکرده و گریزان از دین، سوالات و انتقادات شدیدی از دین موجود مطرح می کند و در قسمت بعد به طرزی جالب و منطقی جواب سوالات و انتقادات مطرح شده را می دهد و از دین دفاع می کند.

شاید برخی تصور کنند ، طرح این سخنان، تنها در آن برهه ی زمانی کار درستی بود  و هم اکنون،  پرداختن به این مسائل لزومی ندارد! اما من لازم دیدم، زین پس قسمت هایی از این سخنرانی را(که البته به صورت کتاب هم موجود می باشد) مطرح کنم، چون می بینم که امروزه نیز بسیاری از این سوالات ذهن ما جوانان را درگیر کرده و گاهی باعث دوری ما از دین شده است،که امیدوارم مفید واقع شود و در ضمن لازم به ذکر است نظرات سازنده شما دوستان صاحب نظر نیز می تواند ما را در این راه کمک شایانی کند.

                                                                                                               یا حق